Een goed functionerend team: welke elementen spelen een belangrijke rol?

Nieuws

Een goed functionerend team: welke elementen spelen een belangrijke rol?

Verschillende ontwikkelingen in de maatschappij zorgen er voor dat de vraag naar zorg in de komende jaren zal toenemen. Zo heeft Nederland te maken met vergrijzing en neemt het aantal mensen met chronische ziekten en multimorbiditeit verder toe. Met deze stijgende en veranderende vraag naar zorg zullen de komende tijd de kosten verder stijgen. Om deze uitdagingen het hoofd te bieden wordt waardegedreven zorg steeds belangrijker: Op basis van uitkomstresultaten zorg leveren die er voor de patiënt toe doet om zodoende de bestaande middelen efficiënter en effectiever in te zetten waardoor de gezondheidsuitkomst per bestede euro wordt gemaximaliseerd. Om dit te kunnen bewerkstelligen zijn goed functionerende teams van groot belang, want hoe beter een team samenwerkt hoe efficiënter de dienstverlening. Maar welke elementen dragen bij aan een goed functionerend team? In dit artikel proberen wij daar een antwoord opgegeven.

Allereerst is belangrijk om helder te hebben wat we verstaan onder een team. Als je de vraag stelt wat een team is, krijg je bijna nooit een eenduidig antwoord. Wel zijn er een aantal elementen die doorgaans genoemd worden als er gesproken wordt over een team: het bestaat uit een groep mensen, dragen een gezamenlijke verantwoordelijkheid, zijn onafhankelijk en hebben een gemeenschappelijk doel. Het is voor een team moeilijk samenwerken als ze niet weten waar ze naartoe werken. Het doel is vaak ondervangen in de missie van de organisatie. Het vertelt ons waar de organisatie voor staat, wie de klanten zijn, wat het team doet en wat de resultaten zijn. Het is daarom van belang dat het team weet wat de missie van de organisatie is, zodat alle neuzen dezelfde kant op staan.

De omgeving waarin een team opereert, heeft invloed op het functioneren van het team. Vertrouwen binnen een team is de basis om tot een excellent resultaat te komen. Doordat mensen zich veilig voelen in een team durven zij ook een productief conflict aan te gaan. Als een conflict gezien wordt als een productief hulpmiddel, welke bijdraagt aan verschillende perspectieven en transformatie, zal dit helpen om gemeenschappelijke doelen te verwezenlijken. Daarnaast zijn de betrokkenheid en de verantwoordelijkheid van de teamleden van doorslaggevend belang om de gezamenlijke doelen te behalen. Een betrokken teamlid kenmerkt zich door een stapje extra te zetten voor de patiënt en collega. Om de betrokkenheid binnen het team te vergroten zijn het opstellen van duidelijke afspraken en besluitvorming essentieel. Als de afspraken en doelen helder geformuleerd zijn, zullen de teamleden hiervoor een gezamenlijke verantwoordelijkheid dragen. Op die manier voelt men zich tot elkaar veroordeeld waardoor een gevoel van saamhorigheid ontstaat. Uiteindelijk ontstaat een goed functionerend team waarbij status en ego geen rol spelen.

Anne Sluijs geeft training over teamontwikkeling

Ten tweede dient er in een team aandacht te zijn voor communicatie. Hierbij is het van belang dat men zich onderling begrepen voelt. Lees de volgende zin maar eens hardop: ‘ik zag een man op een heuvel met een telescoop’. Hoe interpreteerde jij deze zin? Las jij: er was een man op de heuvel, en ik zag hem door mijn telescoop? Of las je: ik sta op een heuvel en ik zag een man met een telescoop. Of las je: er is een man op een heuvel die ik zie, en hij heeft een telescoop. Dit is een voorbeeld van een zin die verschillende betekenissen kan hebben. Het is als zender van een boodschap belangrijk om te beseffen dat wat we zeggen anders ontvangen kan worden. Het is dan ook de taak van zowel de zender als de luisteraar om er zeker van te zijn dat beiden hetzelfde bedoelen. Dit kan door goed te luisteren, samen te vatten en waar nodig door te vragen. Op die manier weet je dat je over hetzelfde onderwerp praat en wordt miscommunicatie geminimaliseerd. Op die manier is het gemakkelijker een gezamenlijk doel te verwezenlijken.

Om als team goed te kunnen opereren is het van groot belang dat zij zich veilig voelen in hun werkomgeving. In een veilige omgeving wordt er beter samengewerkt en durven collega’s onderling beter feedback aan elkaar te geven. Ondanks een veilige cultuur vinden mensen het vaak lastig om feedback te ontvangen, omdat zij zich vaak bedreigd voelen en het idee hebben te falen. Er ligt zowel voor de ontvanger als voor diegene die feedback geeft een taak om dit zo goed mogelijk te laten verlopen. Voor diegene die feedback geeft is het van belang om respectvol te zijn naar de ander. Hierbij is de manier hoe de boodschap wordt overgebracht van belang. Begin met het benoemen van het feitelijk gedrag van de ander en geef daarbij aan wat voor gevolg dit heeft op de omgeving. Betrek daarna het gedrag op jezelf door ook aan te geven wat voor een gevoel dit bij jou teweeg brengt en wat voor gedrag je graag zou zien. Door deze feedbackloop in de organisatie te creëren kan je het beste uit jezelf halen en ook uit je collega’s. Als ontvanger is het hierbij van belang open te staan voor de feedback. Van nog groter belang is het dat je als ontvanger ook begrijpt wat de ander zegt zodat er geen misinterpretatie ontstaat. Hierbij zijn de eerder genoemde regels van communicatie van belang waarbij je als ontvanger kan doorvragen en samenvatten om te toetsen of wat jij hoort ook hetgeen is wat de ander zegt.

Het is van belang ons te realiseren dat een team bestaat uit verschillende individuen. De positie van iemand in het team hangt sterk samen met hoe een persoon zich voelt en zichzelf waardeert. Stel je voor dat iemand geen veilig dak boven het hoofd heeft. Diegene zal zich minder richten op het team, maar vooral bezig zijn te voorzien in eigen behoefte. Daarentegen, een persoon die vooral bezig is met zelfontplooiing is juist bezig om anderen te inspireren meer hun best te doen en super gemotiveerd om de doelen van het team te verwezenlijken. Daarnaast verdient de samenstelling van een team aandacht als we kijken naar de teamprestatie. Voor een goed functionerend team zijn verschillende vaardigheden en competenties nodig. Uit onderzoek van het NIVEL blijkt dat teams met een gevarieerde samenstelling, zowel op functieniveau als op het gebied van competenties, een positieve invloed heeft op de kwaliteit van zorg, de kwaliteit van leven van cliënten en de tevredenheid van de medewerkers (1). De ideale samenstelling van een team is sterk afhankelijk van de context waarin men opereert. Het is belangrijk om hier oog voor te hebben en op te anticiperen.

Tot slot heeft een team meestal een leider welke het team leidt in het behalen van de doelstellingen. Vaak wordt er een onderscheidt gemaakt tussen een manager en een leider: een manager heeft mensen die voor degene werkt terwijl een leider mensen heeft die degene volgen. Effectieve leiders hebben een duidelijke visie voor ogen waar ze het team heen leiden. Ze activeren mensen om onderdeel te zijn van iets groters en nemen het team mee in verandering. Een goed leider houdt niet vast aan de status quo maar durft risico’s te nemen en denkt in lange termijn termen. Door het team te inspireren, coachen en hen te helpen in persoonlijke groei kunnen doelstellingen worden behaald en kan samenwerking worden gefaciliteerd.

Terugkomend op de vraag: welke elementen dragen bij aan een goed functionerend team, zien we dat er geen eenduidig antwoord is te geven.
Wel zijn er een aantal van aspecten die van invloed zijn op het functioneren van het team. Bewustwording van deze aspecten en er als team
zorg voor dragen dat deze geborgd zijn is van groot belang. Samen kunnen we er voor zorgen dat teams optimaal functioneren en daarmee ook
kwalitatieve en efficiënte zorg verlenen.

Geschreven door Anne Sluijs, werkzaam als management consultant en trainer bij KALCIO Healthcare.

  1. Damen, N., Koopmans, L., van de Steeg, L., & Wagner, C. (2015). Evaluatieonderzoek Proeftuinen Ouderenzorg: lerende teams in de
    ouderenzorg
    . Geraadpleegd op 19 januari 2021, van Evaluatieonderzoek Proeftuinen Ouderenzorg: lerende teams in de ouderenzorg (nivel.nl)

Digitalisering in de zorg: ambitie of noodzaak

Nieuws

Digitalisering in de zorg: ambitie of noodzaak

Jitka Kruckova werkt bij KALCIO Healthcare als Healthcare Consultant. Jitka is Black Belt Lean, veranderkundige en coach. Zij begeleidt teams in ziekenhuizen bij de optimalisatie van hun werkprocessen en bij de integratie van nieuwe systemen.

De huidige tijd vraagt van een ieder van ons veel flexibiliteit en wendbaarheid. Met de komst van de pandemie zijn de omgangsregels veranderd. We passen ons telkens opnieuw weer aan. Dat allemaal heeft impact op de huidige manier van werken. De uitspraak van de Griekse filosoof Heraclites: ‘Verandering is de enige constante’ neemt elke maand, elke week en zelfs elke dag weer een nieuwe dimensie aan.

Noodzaak tot verandering
In de veranderende tijd zien we ook een nieuwe norm, die van zoveel mogelijk contact op afstand. Als we hier zo optimaal mogelijk aan
willen conformeren, kunnen wij er niet meer omheen om ook in de zorg aan de slag te gaan met gebruik van deze technologieën. ‘Appen’
is bijvoorbeeld al lang een onofficieel geaccepteerd werkwoord. De zorg loopt in veel gevallen nog achter op deze ontwikkelingen en op
de verandering in het gedrag van de consument, zijnde de patiënt. Het optimaal inzetten van communicatietechnologieën voor de verbetering
van contact met patiënten is dan ook een noodzaak.

Jitka Kruckova

De goede dingen doen
Of een verandering succesvol is en tot zinvolle of noodzakelijke vernieuwing leidt, hangt af van de mate van verankering van de nieuwe digitale werkwijzen in de huidige werkprocessen. Niet de techniek is leidend, maar het werkproces. Het proces geeft aan waar en hoe de techniek geïntegreerd kan worden. Tevens geeft het volgen van de werkprocessen in grote lijnen een houvast aan degene die met de vernieuwing aan de slag gaat. In de wereld van constante verandering is het proces, mits goed ingericht, het uitgangspunt. Met het aanhouden van bestaande en goed ingerichte processen behoud je daarmee dat wat al goed gaat.

Het juiste goed doen
Als je het juiste doet, komt de volgende vraag: Hoe kun je het juiste goed doen, hoe kun je succesvol vernieuwen en hoe kan je nieuwe systemen introduceren? Uit onderzoek blijkt dat bij succesvolle veranderingen in de communicatie gestuurd wordt op de volgende drie
pijlers:

  1. Geef een zinvolle reden voor de verandering – de aanleiding, maar ook de noodzaak voor commitment;
  2. Spreek begrip uit voor de impact van de verandering;
  3. Geef ruimte voor eigen invulling – in de regel heeft men er geen moeite mee om routines aan te passen, mits dat op een eigen manier gaat.

Het is van belang om ruimte te geven bij het behouden van autonomie, ook bij verandering. Uiteraard betekent dat dus ook dat draagvlak
bij het management noodzakelijk is om de zinvolle verandering te communiceren en te ondersteunen. Dit betekent het gesprek aangaan met
de gebruikers, om zo uiteindelijk de huidige processen naar de nieuwe situatie te kunnen vertalen. Dit kan worden bereikt met een systeem
dat een toegevoegde waarde biedt voor het proces.

Met de inzet van de drie communicatiepijlers bij veranderingen, groeit de intrinsieke motivatie en zijn de medewerkers gefaciliteerd om
er een succes van te maken. Zij voelen zich gesteund om het juiste te doen en hun ambitie om te vernieuwen heeft de ruimte om te groeien.

Ambitie bij veranderingen – de weg naar vernieuwing?
Ambitie en motivatie zijn bepalend voor het wel of niet breed kunnen digitaliseren. Door er niet in te slagen om onder andere de noodzaak
voor verandering of vernieuwing succesvol te communiceren, loopt de organisatie uiteindelijk het gevaar achter te raken. Geen duidelijke
doelen en het niet aangaan van het gesprek betekent gebrek aan commitment en geen vernieuwing.

Wil je meer weten over digitalisering in de zorg, optimalisatie van werkprocessen en integratie van systemen in bestaande werkprocessen,
neem dan contact met ons op via secretariaat@kalcio.nl of via 085-0645860.

Start nieuwe trainee

Nieuws

Start nieuwe trainee

De afgelopen tijd heeft KALCIO Healthcare tijd geïnvesteerd in de verbetering en ontwikkeling van het traineeship. In september heeft de laatste trainee bij KALCIO Healthcare het traineeship afgerond. Het werd dus hoog tijd voor een nieuwe trainee met een frisse blik,  die onze organisatie weer een stap verder zal brengen. Daarnaast staan er een hoop mooie projecten te wachten die opgepakt kunnen worden. Met trots presenteren wij hier onze nieuwe trainee: Jill Klein. Ze stelt zich graag zelf aan u voor.   

Jill Klein

Hi allemaal! Ik ben Jill Klein, 23 jaar oud en gestart als Management Trainee bij KALCIO Healthcare. Afgelopen zomer heb ik mijn master Healthcare, Policy, Innovation & Management afgerond aan de Universiteit Maastricht. Tijdens mijn opleiding heb ik veel kennis opgedaan over procesoptimalisatie en innovaties in de zorg, maar ook  gezondheidseconomie, financieel management en leiderschap in de zorg kwamen aan bod.

Naast mijn studie heb ik onder andere stage gelopen bij het Maastricht UMC+ om daar de planningsprocessen van de chemokuren op het oncologiecentrum te optimaliseren. Daarnaast heb ik mij het afgelopen jaar ook ingezet voor Medical Business Projects, waarbij ik betrokken was bij een Ehealth project in het Zuyderland ziekenhuis. 

Na het afronden van mijn studie en MBP, ben ik bij KALCIO Healthcare terecht gekomen. Ik ben heel fijn ontvangen en voel me helemaal welkom! Binnen het traineeship hoop ik mijn kennis en vaardigheden verder te ontwikkelen om zo mijn bijdrage te leveren aan het verbeteren van de zorg. Ik kijk uit naar de komende tijd en heb heel veel zin om aan de slag te gaan!

Afgelopen week is Jill bij ons gestart. Jill gaat zich de komende tijd focussen op verschillende zaken. Zo sluit zij aan bij de Academy werkzaamheden waar zij zich onder meer gaat richten op de trainingen welke wij geven. We zijn super enthousiast dat Jill bij ons in begonnen en kijken uit naar een prettige samenwerking! 

Samenwerking NVMBR en KALCIO Healthcare

Nieuws

Samenwerking NVMBR en KALCIO Healthcare

Afgelopen jaar organiseerde KALCIO Healthcare het symposium ‘Radiologie van de Toekomst’. Hier hebben we met een brede groep professionals gekeken naar de ontwikkelingen op het gebied van  medische beeldvorming. Er was aandacht voor de verschillende aspecten welke komen kijken bij vernieuwingen zoals  de apparatuur, IT en het bouwmanagement. 

De ontwikkelingen op het gebied van medische beeldvorming en radiotherapie raken niet alleen technische- en omgevingsaspecten, maar met name de professionals. Het beroep van de Medische Beeldvormings- en Bestralingsdeskundige (MBB’er) – als dé expert op gebied van toedienen van (non-) ioniserende straling – is onderhevig aan allerlei veranderingen. De voortdurende vooruitgang in technologie heeft grote impact op de werkzaamheden van de MBB’er, alsmede de veranderende rol van de MBB’er in de samenwerking met andere zorgprofessionals. 

Karel Loerts spreekt op de Strategiedag van de NVMBR

Koers bepalen
De Nederlandse Vereniging Medische Beeldvorming en Radiotherapie (NVMBR) is de beroepsvereniging van MBB’ers. Zij staan momenteel voor de uitdaging een nieuwe strategie te vormen die aansluit op de ontwikkelingen welke de beroepsgroep raken. In het kader van deze strategieontwikkeling is de NVMBR een samenwerking gestart met KALCIO Healthcare om mee te denken over de strategische richting voor de komende jaren. 

KALCIO Healthcare heeft zich erop gericht meer inzicht te krijgen in de huidige situatie en de toekomstige wensen en ontwikkelingen. Zo heeft KALCIO Healthcare een breed onderzoek uitgezet onder zowel leden als niet-leden van de NVMBR waarbij de focus lag op het inzichtelijk maken van de interesses en wensen binnen het vakgebied. Tevens hebben er focusgroepen plaatsgevonden waar we in gesprek zijn gegaan met verschillende professionals over de visie op de toekomstige uitdagingen in het vakgebied. 

Om de strategie verder vorm te geven heeft KALCIO Healthcare strategiedagen georganiseerd waarbij we met een enthousiaste groep leden uit diverse netwerken en commissies hebben gekeken hoe de vereniging de beroepsgroep de komende jaren het beste kan ondersteunen. Bescherming van het beroep, meer samenwerking met andere verenigingen (zowel paramedici als specialisten) en toenadering tussen de drie verschillende disciplines zijn onderwerpen die verder zullen worden uitgewerkt in de strategie.

Leiderschap
Leiderschap is van groot belang om anderen te stimuleren, inspireren en het versterken van motivatie en betrokkenheid. Op het gebied van medische beeldvorming is de inbreng en inzet van MBB’ers van onschatbare waarde. Het is belangrijk dat MBB’ers invloed uitoefenen op de momenten dat dit nodig is en de hulpmiddelen en ondersteuning krijgen om dit ook te doen. Om succesvol van start te gaan met de nieuwe strategie faciliteert KALCIO Healthcare daarom voor het hoofdbestuur en een groep actieve leden van de NVMBR een (persoonlijk) leiderschapstraining.