De inzet van de CT-scan als testmethode voor het COVID-19 virus

Nieuws

De inzet van de CT-scan als testmethode voor het COVID-19 virus

In de tijd van het coronavirus, zijn er veel vragen die opspelen over waarom bepaalde keuzes worden gemaakt. Ook wordt er veel gesproken over de manier waarop een coronavirusinfectie wordt gediagnosticeerd en waarom dan juist voor die aanpak gekozen wordt. In dit artikel wordt de keuze voor een RT-PCR test tegenover de keuze voor een CT-scan, als primaire methode voor het diagnosticeren van een coronavirusinfectie van verschillende kanten belicht.

Momenteel is in Nederland een Reverse Transcriptase Polymerase Chain Reaction (RT-PCR) de primaire methode, volgens de RIVM richtlijnen, om te testen of iemand besmet is met het coronavirus. Deze RT-PCR wordt uitgevoerd op monsters die zijn genomen uit de neus en keel van de mogelijk besmette persoon. Via deze methode kan men de aanwezigheid van genetisch materiaal van het coronavirus opsporen in het menselijk lichaam (1).

Naast deze specifieke RT-PCR methode, zijn er ook verschillende geluiden die spreken over het gebruik van een CT-scanner bij het diagnosticeren van een coronavirusinfectie. In China is er inmiddels een richtlijn waarin de CT-scan een rol heeft gekregen in de detectie van het virus. Uit een Chinees onderzoek is namelijk gebleken dat CT-scans van de thorax een goede bijdrage kunnen leveren aan het verhogen van de sensitiviteit voor identificatie van het coronavirus. Dit bleek uit het resultaat dat een meerderheid van de patiënten die negatief getest werden met de RT-PCR methode, wel al afwijkende CT-scans hadden. Onderzoekers ondervonden ook dat CT-scans van de thorax een hogere sensitiviteit hadden voor detectie van een coronavirusinfectie vergeleken met een RT-PCR op monsters van de keelholte (2)(3).

Chest CT

Er zijn niet alleen maar positieve berichten over het gebruik van CT-scans bij de detectie van het coronavirus. Zo raadt The American College of Radiology het gebruik van CT-scans voor diagnose niet aan, omdat de RT-PCR methode veel specifieker is. Bij het maken een scan mis je specificiteit en kan het zijn dat de resultaten kunnen overlappen met infecties zoals SARS, MERS of influenza (4). Ook de Nederlandse Vereniging voor Radiologie (NVvR) zegt dat een CT-scan nooit zo betrouwbaar zal zijn als een RT-PCR. Alleen bij schaarste aan RT-PCR testen zou een CT-scan als testmethode een mogelijke uitkomst kunnen zijn. Zij zien de CT-scan wel als een mogelijke aanvulling op informatie over de ernst van de infectie (5). De NVvR bracht ook een standaardverslag uit over de diagnose van COVID-19, met als doel een uniforme verslaglegging in de ziekenhuizen met dezelfde classificatiemethodiek. Deze lees je hier.

Daarnaast kan er ook gesproken worden van een ethisch dilemma in deze crisissituatie: De CT-scan brengt als methode meer schade toe aan de patiënt dan de RT-PCR test, vanwege de blootstelling aan straling. Er is bewezen dat er een verhoogd risico is op ontwikkeling van kanker bij blootstelling aan straling. Blootstelling aan 1 millisievert (mSv) straling leidt bij 1 op de 20.000 mensen tot ontwikkeling van kanker (6). Bij een thorax CT wordt men blootgesteld aan een effectieve dosis tussen de 8 tot 10 mSv, dus daarbij wordt het risico op de ontwikkeling van kanker met een ongeveer een factor 10 verhoogd (7). In deze tijd van het coronavirus, waarin er prominent gebruik wordt gemaakt van de CT-scan, is dit wellicht een onderwerp om over na te denken.

Ondanks de verschillende berichten, worden er in Nederland CT-scanners gebruikt die hulp bieden bij de diagnose van het coronavirus. Zo zijn er ziekenhuizen die tenten opzetten met daarin CT-scanners, zoals het OLVG in Amsterdam. In het OLVG wordt zo een ‘’CT-tent’’ gebruikt om te kijken of er een vermoeden bestaat dat de desbetreffende persoon besmet is met het coronavirus. De CT-scanner wordt hier dus niet gebruikt om vast te stellen of iemand het coronavirus daadwerkelijk onder de leden heeft, dat wordt pas vastgesteld in het ziekenhuis. Wanneer er een vermoeden is vastgesteld, zal de persoon het ziekenhuis door een andere ingang moeten betreden, zodat anderen niet besmet kunnen worden. In het ziekenhuis wordt dan een test afgenomen zodat met zekerheid kan worden vastgesteld of de persoon besmet is of niet (8). Ook in het UMC in Maastricht wordt gebruik gemaakt van een ‘’CT-tent’’ om patiënt eerder duidelijkheid te kunnen geven over zijn klachten (9).

Ten slotte wil KALCIO Healthcare alle zorgprofessionals heel veel sterkte en succes wensen in deze crisistijd. Jullie doen het geweldig!

Referenties

  1. RIVM. (n.d.). COVID-19 Richtlijnen. Geraadpleegd op 30 maart 2020, van https://lci.rivm.nl/richtlijnen/covid-19
  2. Ai, T., & Yang, Z. (26 februari 2020). Correlation of Chest CT and RT-PCR Testing in Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) in China: A Report of 1014 Cases. Geraadpleegd op 30 maart 2020, van https://pubs.rsna.org/doi/10.1148/radiol.2020200642
  3. Sturts, A. (17 maart 2020). Comparing RT-PCR and Chest CT for Diagnosing COVID-19. Geraadpleegd op 30 maart 2020, van https://www.mdmag.com/medical-news/comparing-rt-pcr-and-chest-ct-for-diagnosing-covid19
  4. Stempniak, M. (11 maart 2020). CT should not be used as first-line tool against coronavirus, ACR warns following pandemic declaration. Geraadpleegd op 30 maart 2020, van https://www.radiologybusiness.com/topics/care-delivery/ct-scan-coronavirus-chest-x-ray-radiology-covid-19
  5. Nederlandse Vereniging voor Radiologen. (15 maart 2020). Corona-virus/COVID-19 en CT-scan van de longen uitgelegd | Nederlandse Vereniging voor Radiologie. Geraadpleegd op 30 maart 2020, van https://www.radiologen.nl/nieuws/corona-viruscovid-19-en-ct-scan-van-de-longen-uitgelegd
  6. RIVM. (2014, 12 december). Blootstelling aan straling in de gezondheidszorg. Geraadpleegd op 1 april 2020, van https://www.rivm.nl/medische-stralingstoepassingen/blootstelling-aan-straling-in-gezondheidszorg
  7. RIVM. (2011, 21 juni). Gemiddelde effectieve dosis per type CT-onderzoek. Geraadpleegd op 1 april 2020, van https://www.rivm.nl/medische-stralingstoepassingen/trends-en-stand-van-zaken/diagnostiek/computer-tomografie/gemiddelde-effectieve-dosis-per-type-ct-onderzoek
  8. Baltesen, F. (23 maart 2020). OLVG bouwt corona-unit met CT-scan. Geraadpleegd op 30 maart 2020, van https://www.skipr.nl/nieuws/olvg-bouwt-corona-unit-met-ct-scan/
  9. Maastricht UMC+ plaatst tent met CT-scanner voor coronascreening. (14 maart 2020). Van  https://www.blikopnieuws.nl/gezondheid/280175/maastricht-umc-plaatst-tent-met-ct-scanner-voor-coronascreening.html